گشتالتدرمانی یکی از روشهای رواندرمانی است که به دلیل رویکرد عملی و جامع خود، بسیار مفید و کارآمد است. روانشناسانی که از این نوع درمان استفاده میکنند، تلاش دارند تا بیماران را به تمرکز بر افکار، احساسات و رفتارهای فعلی خود هدایت کنند. این رویکرد به بیماران کمک میکند تا درک بهتری از نحوه واکنش خود به جهان و افراد اطرافشان پیدا کنند.
هدف اصلی گشتالتدرمانی، افزایش آگاهی است تا بیمار بتواند مسائل را از دیدگاههای جدیدتری بررسی کرده و این امر میتواند به تغییرات مثبت در زندگی او منجر شود.
گشتالتدرمانی چیست؟
در گشتالتدرمانی، کلمه “گشتالت” به معنای آن است که تجربه انسان از ترکیب چندین ادراک و احساس تشکیل شده است که بهتر است به صورت یکپارچه بررسی شوند، نه به صورت جداگانه. این نوع درمان به نحوه تفسیر بیمار از دنیای اطرافش از دیدگاههای ذهنی میپردازد.
گشتالتدرمانی توسط فریتز پرلز و همسرش لورا پرلز در دهه 1940 ایجاد شد. این روش درمانی ابتدا به عنوان جایگزینی برای روشهای سنتی رواندرمانی معرفی شد و اکنون توسط میلیونها نفر در سراسر جهان مورد استفاده قرار میگیرد. فریتز و لورا به همراه دیگر روانشناسان باتجربه، تلاش کردند یک روش درمانی انسان گرا و مبتنی بر تجربههای فردی بیماران ایجاد کنند.
گشتالتدرمانی نه تنها یک رویکرد انسان گرا است بلکه یک رویکرد جامع و مخصوص تجربیات فردی است و برخلاف مدلهای کتابی، بر مشکلات خاص هر فرد تمرکز دارد. این روش درمانی انقلابی بود زیرا به جای تمرکز بر گذشته، بر چالشهای فعلی زندگی متمرکز است.
اصول اصلی گشتالتدرمانی
1. تاثیر تجربیات گذشته بر ادراکات امروز:
گشتالتدرمانی به شیوهای بیمارمحور عمل میکند. روانشناس در این روش آگاه است که هیچ فردی نمیتواند کاملاً بیطرف باشد و دیدگاههای جهانی افراد به شدت تحت تأثیر تجربیات گذشته آنها قرار دارد.
2. اهمیت شرایط:
در جلسات گشتالتدرمانی، روانشناس تلاش میکند تا تجربیات بیمار را درک کرده و توجه خود را به شرایط پیرامونی هر موقعیت جلب کند. این آگاهی از شرایط به بیمار کمک میکند تا واقعیت را منطقیتر پردازش کند.
3. تمرکز بر حال:
یکی از ویژگیهای اصلی گشتالتدرمانی، تمرکز بر حال است. در جلسات گشتالتدرمانی، روانشناس باید رابطه و اعتماد خوبی با بیمار برقرار کند تا بیمار احساس راحتی کرده و تجربیات خود را به اشتراک بگذارد.
4. احساس برای بهبود:
یکی از پاسخهای طبیعی به آسیبهای روانی، سرکوب یا خاموش کردن خاطرات دردناک است. در گشتالتدرمانی، به بیمار فضایی داده میشود تا این خاطرات را بدون ترس از بازگشت، بررسی کند.
5. افزایش آگاهی و درمان:
در گشتالتدرمانی، از تمرینهای تجربی برای افزایش آگاهی بیمار استفاده میشود که به پردازش بهتر احساسات کمک میکند. این آگاهی تأثیر درمانی زیادی دارد و میتواند روند بهبود را تسریع کند.
تکنیکهای گشتالتدرمانی
گشتالتدرمانی از روشهای مختلفی برای کمک به بیمار استفاده میکند. به جای اینکه روانشناس به طور مستقیم درباره علائم یا مشکلات بیمار صحبت کند، به بیمار فضایی داده میشود تا خود از تجربیاتش آگاه شود و آنها را در لحظه حاضر پردازش کند.
برخی از تکنیکهای گشتالتدرمانی عبارتند از:
• استفاده از هنر برای آزادسازی احساسات:
تمرینات هنری مانند نقاشی، سرامیک، کلاژ و دیگر فعالیتهای خلاقانه به بیمار کمک میکند تا در لحظه حاضر قرار گیرد و احساسات خود را بهتر پردازش کند.
• احساس احساسات در بدن:
روانشناس ممکن است از بیمار بخواهد تا احساسی که در بدن خود تجربه میکند را توصیف کند. این امر به پردازش احساسات کمک میکند و موجب افزایش آگاهی بیمار از ارتباط بین احساسات و بدنش میشود.
• مالکیت از طریق زبان:
در گشتالتدرمانی، از بیماران خواسته میشود تا مسئولیت احساسات و واکنشهای خود را بپذیرند. به جای استفاده از زبان غیرمستقیم، از جمله “اگر او من را محترمانهتر رفتار میکرد، من عصبانی نمیشدم”، به بیماران توصیه میشود از جملات “من” استفاده کنند تا مسئولیت رفتار خود را به عهده گیرند.
• تمرینهای نقشآفرینی:
در برخی جلسات، از صندلی خالی استفاده میشود تا بیمار با جنبههای مختلف خود یا دیگران صحبت کند. این تمرینها باعث میشود تا ادراکات پنهان بیمار به سطح بیاید و پردازش شود.
مزایا و معایب گشتالتدرمانی
گشتالتدرمانی همانند سایر روشهای درمانی مزایا و معایب خاص خود را دارد. یکی از مهمترین مزایای این روش، افزایش آگاهی فردی و بهبود توانایی کنترل احساسات است. همچنین، این درمان میتواند به صورت آنلاین و حضوری انجام شود.
مزایا:
• افزایش آگاهی از نیازهای احساسی
• بهبود مهارتهای ارتباطی
• بهبود تحمل احساسات ناخوشایند
• افزایش سطح ذهنآگاهی
معایب:
گشتالتدرمانی ممکن است به زمان بیشتری نسبت به دیگر روشها نیاز داشته باشد، چرا که ایجاد اعتماد و برقراری ارتباط موثر میان بیمار و درمانگر نیازمند زمان است.
کلام آخر
گشتالتدرمانی یک روش درمانی اثباتشده است که میلیونها نفر در سراسر جهان از آن بهره میبرند. این روش با تمرکز بر پردازش احساسات دردناک در لحظه حال، به افراد کمک میکند تا از تجربیات گذشته خود آگاه شوند و آنها را به طور مؤثری پردازش کنند.
در کلینیک تجربه امن، بهترین کارگاه گشتالتدرمانی برای درمانگران کودک و نوجوان برگزار میشود که به شما این امکان را میدهد تا با بهرهگیری از این روش قدرتمند، آگاهی خود را افزایش دهید و به بهبود روابط و رشد شخصی دست پیدا کنید.