معرفی دوره تربیت درمانگر کودک و نوجوان گشتالت

رویکرد گشتالت؛ از فلسفه تا درمانی زنده و انسانی

گشتالت‌درمانی یکی از تأثیرگذارترین رویکردهای روان‌درمانی انسان‌گرایانه است که بر تجربه‌ لحظه‌به‌لحظه، آگاهی بدنی، هیجانی و رابطه‌ای، و مسئولیت‌پذیری فردی تأکید دارد. در این رویکرد، انسان نه مجموعه‌ای از اجزا، بلکه یک کل یکپارچه، زنده و پویا در نظر گرفته می‌شود. واژه‌ی «گشتالت» (Gestalt) در زبان آلمانی به معنای “کل سازمان‌یافته” است، و این نام‌گذاری خود بازتابی از بنیان فلسفی این رویکرد محسوب می‌شود.

تاریخچه‌ گشتالت‌درمانی؛ تولدی از دل فلسفه، روان‌شناسی و نقد روانکاوی کلاسیک

گشتالت‌درمانی در دهه‌ی ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ میلادی توسط فریتز پرلز، همسرش لورا پرلز، و نویسنده و نظریه‌پردازی به نام پل گودمن بنیان گذاشته شد. این رویکرد، هرچند در ظاهر پاسخی به روانکاوی فرویدی بود، در عمل روایتی رادیکال و نو از روان‌درمانی ارائه می‌داد.

فریتز پرلز، که پیشینه‌ای در روانکاوی داشت، به مرور از تأکید یک‌جانبه‌ی فروید بر گذشته و تفسیرهای عقل‌گرایانه‌ی ناهشیار فاصله گرفت. او با الهام از فلسفه‌ی پدیدارشناسی، اگزیستانسیالیسم و روان‌شناسی گشتالت، درمانی را شکل داد که محور آن «تجربه‌ی زنده‌ی اکنون» بود، نه صرف تحلیل خاطرات گذشته.

در سال ۱۹۵۱، کتاب مهم “Gestalt Therapy” منتشر شد که مبانی نظری و تکنیکی این رویکرد را تشریح کرد. این کتاب، پایه‌گذار نگاهی نوین به انسان، رابطه، تغییر، و فرآیند درمان شد.

اصول بنیادین رویکرد گشتالت‌درمانی

1. اینجا و اکنون
   در گشتالت‌درمانی، تغییر واقعی فقط در لحظه‌ی حال ممکن است. گذشته و آینده تنها تا جایی اهمیت دارند که در اکنون حضور یابند. تمرکز بر «اکنون» به مراجع کمک می‌کند به تجربه‌ی زیسته‌ی خود وصل شود.

2. آگاهی (Awareness)
   گشتالت‌درمانی با افزایش آگاهی فرد از آنچه احساس می‌کند، می‌اندیشد، انجام می‌دهد و در بدن خود تجربه می‌کند، راه را برای انتخاب‌های اصیل‌تر و زندگی یکپارچه‌تر هموار می‌سازد.

3. مرز تماس (Contact Boundary)
   تجربه‌ی انسانی در مرز تماس بین خود و محیط اتفاق می‌افتد. سلامت روان در گرو توانایی فرد برای تنظیم مرزهای خود، حفظ تماس زنده با دیگران، و انعطاف‌پذیری در مواجهه با جهان پیرامون است.

4. یکپارچگی (Integration)
   یکی از اهداف مهم گشتالت‌درمانی بازگرداندن تکه‌های جداشده‌ی تجربه (مثلاً خشم سرکوب‌شده، بخش‌های انکارشده‌ی خود یا خاطرات طردشده) به کلیت وجود است. این فرآیند بازسازی، منجر به احساس اصالت، قدرت درونی و زیست یکپارچه می‌شود.

5. خودتنظیمی ارگانیسمی (Organismic Self-Regulation)
   گشتالت‌درمانگران معتقدند انسان‌ها به طور طبیعی تمایل به تعادل روانی دارند، به شرط آن‌که با خود واقعی‌شان در تماس باشند. وقتی این تماس قطع می‌شود، فرآیند خودتنظیمی دچار اختلال شده و نشانه‌های روانی بروز می‌کند.

6. چرخه‌ی تجربه (Cycle of Experience)
   هر نیاز یا احساس، فرآیندی دارد که از آگاهی تا تماس، ابراز، رضایت و گسست طی می‌شود. اگر این چرخه کامل نشود، «گشتالت ناتمام» باقی می‌ماند و در بدن و روان فرد جا خوش می‌کند. درمان گشتالتی کمک می‌کند این گشتالت‌ها کامل شوند و فضای درونی آزاد شود.

تکنیک‌ها و روش‌های گشتالت‌درمانی

گشتالت‌درمانی تکنیک‌محور نیست، بلکه «فرآیندمحور» است؛ با این حال، ابزارهایی دارد که در خدمت افزایش آگاهی و تماس به کار می‌روند:

• صندلی خالی (Empty Chair): گفت‌وگوی درونی با بخش‌های مختلف خود یا با افراد غایب، برای کشف هیجانات پنهان یا ناتمام.

• دراماتیزه‌کردن تجربه: دعوت از مراجع برای وارد شدن به تجربه، نه صرفاً صحبت درباره‌ی آن.

• تمرکز بر بدن: بدن به عنوان محل ذخیره‌ی گشتالت‌های ناتمام، منبع مهمی برای آگاهی است.

• زبان تجربه: تبدیل زبان ذهنی و تفسیرمحور به زبان تجربی و احساسی؛ از “من فکر می‌کنم…” به “من حس می‌کنم…”

گشتالت‌درمانی کودک و نوجوان؛ زبان تجربه، بازی و رابطه

رویکرد گشتالت در کار با کودک و نوجوان جایگاه ویژه‌ای دارد، زیرا به‌طور طبیعی با زبان زیسته‌ی کودک هماهنگ است: بدن، بازی، نقاشی، تخیل و احساس.

1. درمان مبتنی بر بازی و تجربه
   کودکان احساسات پیچیده‌ی خود را در قالب بازی و خلاقیت ابراز می‌کنند، نه در قالب گفت‌وگوهای تحلیلی. درمانگر گشتالت این فضا را می‌فهمد و از آن حمایت می‌کند.

2. ایجاد رابطه‌ای اصیل و بدون قضاوت
   درمانگر گشتالت کودک را به‌عنوان یک انسان کامل و مستقل می‌بیند؛ نه کسی که باید «درست» شود. رابطه‌ی درمانی، خود بستر تغییر است.

3. پرداختن به گشتالت‌های ناتمام کودکی
   کودکانی که تجربه‌ی طرد، جدایی، خشونت، ترس یا سوگ دارند، اغلب هیجانات ناتمامی در خود حمل می‌کنند. گشتالت‌درمانی با روشی غیرتهاجمی و حمایتگر به این هیجانات فضا می‌دهد تا شنیده و تجربه شوند.

4. تقویت خودآگاهی و مرزهای سالم
   کودک در فرآیند درمان می‌آموزد که چه چیزی را می‌خواهد، از چه چیزی ناراحت است، و چطور می‌تواند این احساسات را بدون شرم و ترس بیان کند.

گشتالت، هنر زیستن آگاهانه

گشتالت‌درمانی فراتر از یک تکنیک درمانی، نوعی فلسفه‌ی زندگی است. فلسفه‌ای که ما را دعوت می‌کند به جای زندگی در گذشته یا آینده، در لحظه‌ی حال بایستیم، خود واقعی‌مان را ببینیم، و در تماس زنده با دیگری، رشد کنیم. اگر روان‌درمانی سنتی بیشتر بر تحلیل ذهن و تاریخچه‌ فرد تکیه دارد، گشتالت‌درمانی ما را به تجربه‌ی زیسته، بدن، رابطه، و آگاهی دعوت می‌کند. رویکردی که هم در کودکی، هم در بزرگسالی، ما را به انسانی‌تر بودن فرا می‌خواند.

پنجمین دوره تربیت درمانگر کودک و نوجوان  گشتالت 

با توجه به عمق، انسان‌محوری و اثربخشی رویکرد گشتالت در کار با کودک و نوجوان، مدیران مرکز مشاوره تجربه امن با همراهی دکتر محمد انتظاری و دکتر لیلا ذوالقدرنیا که از نخستین متخصصان آموزش دیده در بازی‌درمانی گشتالتی از مؤسسه اوکلندر آمریکا هستند، اقدام به طراحی دوره‌ای جامع و تخصصی برای درمانگران کودک و نوجوان کردند. دوره‌ی «تربیت درمانگر کودک و نوجوان گشتالت» حاصل سال‌ها کار بالینی، آموزش بین‌المللی و درک عمیق این دو استاد از روح گشتالت‌درمانی است. تا کنون چهار دوره از این برنامه با استقبال گسترده برگزار شده و اکنون دوره‌ی پنجم در مرحله ثبت‌نام قرار دارد.

اگر به‌دنبال رویکردی عمیق و انسانی در کار با کودک و نوجوان باشم، چه دوره‌ای مناسب من است؟

اگر علاقه‌مند به یادگیری رویکردی تجربه‌محور، هیجان‌محور و عمیق برای کار با کودک هستید، دوره‌ی تربیت بازی درمانگر کودک و نوجوان گشتالت با تدریس اساتید برجسته‌ی این حوزه می‌تواند دقیقاً همان چیزی باشد که به‌دنبال آن هستید.

مدرسان این دوره چه کسانی هستند؟

این دوره با تدریس دو استاد معتبر در حوزه‌ی گشتالت‌درمانی برگزار می‌شود:

• دکتر محمد انتظاری

• (دارای مدرک تخصصی از مؤسسه‌ی اوکلندر آمریکا؛ مرکز بین‌المللی آموزش بازی‌درمانی گشتالتی)

• دکتر لیلا ذوالقدرنیا
  (دارای مدرک تخصصی از مؤسسه‌ی اوکلندر آمریکا؛ مرکز بین‌المللی آموزش بازی‌درمانی گشتالتی)

• 

چه محتوایی در طول دوره آموزش داده می‌شود؟

محتوای آموزشی این دوره به‌گونه‌ای طراحی شده که هم تئوری و هم تمرین عملی را در بر می‌گیرد. در طول ده هفته، شرکت‌کنندگان با موضوعات زیر آشنا خواهند شد:

• ایجاد فضای درمانی در رویکردهای انسان‌گرایانه

• هیجان و کاربرد آن در درمان گشتالتی

• دلبستگی و تأثیر آن در فرایند درمان کودک

• تمرین عملی همدلی با مراجع کودک

• مفاهیم بنیادین گشتالت در بازی‌درمانی

• مراحل و ساختار بازی‌درمانی گشتالتی

• تکنیک‌های مصاحبه و ارزیابی در فضای بازی

• کار با سلف، مرزها و تماس درمانی

• کمک به ابراز هیجان و حمایت از خود کودک

• رسیدگی به فرایندهای ناکارآمد و پایان‌بندی درمان

زمان‌بندی و نحوه‌ی برگزاری دوره چگونه است؟

• شروع دوره: شهریور ۱۴۰۴

• روزهای برگزاری: یکشنبه‌ها

• ساعت: ۱۵:۳۰ تا ۲۰:۳۰

• مدت زمان دوره: ۱۰ هفته

آیا امکان شرکت آنلاین هم وجود دارد؟

بله. کلاس‌ها به دو شیوه برگزار می‌شوند:

• حضوری: با ظرفیت محدود برای تجربه‌ی گروهی و کار عملی

• آنلاین: با کیفیت بالا، مناسب برای افراد ساکن شهرستان یا خارج از کشور

آیا مدرک بین المللی گشتالت هم دارید؟

بله، دوره گشتالت بصورت داخلی و بین المللی برگزار میشود . مرکز مشاوره تجربه امن، نماینده آکادکی اوکلندر آمریکا هست و مدرک بین الملل توسط این آکادمی صادر می شود و در هر جای دنیا اعتبار دارد.

آیا گواهی پایان‌دوره‌ای هم داده می‌شود؟

بله. در پایان دوره، شرکت‌کنندگان گواهی معتبر از:

• وزارت ورزش و جوانان

• سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره کشور

دریافت خواهند کرد.

بعد از دوره امکان کار کردن در مرکز شماوره تجربه امن هست؟

بله، اما شرط حضور صرفا شرکت کردن در دوره نیست و حتما نیاز به تایید صلاحیت اساتید دوره هست.

برای ثبت‌نام یا دریافت مشاوره چطور اقدام کنم؟

برای ثبت‌نام، دریافت مشاوره یا پرسش درباره محتوای دوره می‌توانید با شماره زیر تماس بگیرید:

📞 ۰۹۱۰۳۴۰۱۹۰۵