سؤ استفاده جنسی از کودکان یکی از آسیب زا ترین اتفاقاتی است که هر کودکی می تواند تجربه کند. این نوع آسیب اغلب با بی توجهی والدین همراه است و در خانواده هایی پیش می آید که کودک مورد غفلت قرار گرفته است و نتایج زیان باری برای کودک و خانواده ی او به همراه دارد. با توجه به عواقب جبران ناپذیر این اتفاق، بهترین کار برای تجربه نکردن این آسیب، پیشگیری کردن از آن است. تحقیقات حاکی ازین واقعیت هستند که اعتماد بنفس بالا، قوی بودن و احساس آزادگی در کودکان، موجب می شوند تا آنها کمتر در معرض آزار جنسی قرار گیرند یا اگر این اتفاق را تجربه کنند، خیلی سریع به یک بزرگتر امن اطلاع می دهند.
سو استفاده جنسی معمولا از سمت چه کسی اتفاق می افتد؟
سوءاستفاده جنسی معمولا از طرف یکی از نزدیکان، دوستان خانوادگی و در بیشتر اوقات توسط مردان انجام می شود و یکی از تکنیک های اصلی فرد آزار گر تاکید بر رازداری و مخفی کردن است. این اتفاق موجب سردرگمی در کودک و نوجوان می شود چرا که او درگیر رابطه ای عجیب یا حتی ترسناک با فرد مورد علاقه و دوست داشتنی خود شده است و نمی داند که باید چکار کند. طبیعتا مسئولیت مراقبت از کودکان و نوجوانان کاملا بر عهده ی والدین است و اگر بتوانیم با افزایش آگاهی، از دنیای کودکمان محافظت کنیم، آنگاه قادر خواهیم بود، سلامت روان و جسم او را تا حد زیادی در طول زندگی تضمین کنیم. اگر قصد دارید که همچون یک والد آگاه برخورد کنید، این هشت مورد را رعایت کنید:
یک) آموزش احساسات
اطمینان داشتن به احساس خود نسبت به دیگران، نقش بسیار مهمی در حفاظت از “خود” دارد. یک کودک باید با انواع احساسات آشنا باشد و جدا از آشنا بودن، باید بتواند به احساسات خود اعتماد کند. برای مثال آگاه باشد که اگر در موقعیتی دچار تپش قلب شده است، یعنی اوضاع مطلوب نیست و او در حال تجربه کردن اضطراب است. اگر کودکی به احساسات خود بی توجه باشد، آنگاه اگر مورد آزار قرار گیرد فکر میکند که نباید به احساساتش توجه کند چرا که طرف مقابل شخصی است که با او بازی میکند، برایش اسباب بازی میخرد پس حتما کاری که انجام داده، کار اشتباهی نبوده است.
دو) لمس خوشایند و ناخوشایند
کودکان و نوجوانان حق تصمیم گیری در مورد بدنشان را دارند چرا که بدن آنها متعلق به خودشان است و در مورد آن حق انتخاب دارند. این مفهوم را باید در کودکان تقویت کرد که بدن آنها به خودشان تعلق دارد و با حفاظت کردن از آن برای جسم خود ارزش و احترام قائل خواهند شد. هر کودکی نیاز به نوازش و محبت دارد ولی می تواند انتخاب کند که این نوازش را از سمت چه کسی و چگونه می خواهد؟ معمولا بچه ها می توانند به خوبی تفاوت بین لمس خوب و بد را تشخیص دهند و تنها وظیفه ی والدین این است که این توانایی را با برخورد صحیح تقویت کنند. برای مثال اگر کودکی دوست ندارد بوسیده شود، او را مجبور به اینکار نکنند و در مقابل اینگونه او را تایید کنند: آهان متوجه شدم، تو دوست نداری عمو بغلت کنه و این کاملا حق توعه.
سه) کمک گرفتن جرات می خواهد
کمک گرفتن نشانه ی ضعف نیست و برعکس نشانه ی قدرت است و این موضوع را والدین باید به صورت های مختلف به کودک خود نشان دهند. والدین الگوی کودک هستند و اگر کودک ببینید که مادر و پدر او از یکدیگر کمک می خواهند یا حتی اشتباه می کنند و آن را به زبان می آورند، آنگاه درک می کنند که کمک گرفتن واقعا نشانه ی قدرت است.
چهار) مقصر کسی است که به حریم دیگری تجاوز کرده و موجب سردرگمی شده:
بچه ها اغلب خود را مقصر می دانند و فکر میکنند دلیل اتفافات بد، آنها هستند. این وظیفه ما است که برای کودک خود این موضوع را روشن کنیم که اگر کسی حد و مرزی را رد کرده، آنها به هیچ وجه مقصر نیستند.
پنج) سرمایه گذاری کردن روی کودک:
چه چیزی با ارزش تر از اینکه یک کودک با مهارت های متعدد پرورش داد؟ کودکی که می تواند از خود محافظت کند، به خود اعتماد و ایمان دارد و کودکی که تاب آور است؟ چنین کودکی حتما بزرگسالی آرام تری را تجربه خواهد کرد چرا که می تواند از چالشهای مختلف عبور کند.
شش) آموزش ببینید:
شما به عنوان یک والد باید نسبت به انواع کودک آزاری و نشانه های آن واقف باشید و در مورد حالات بدنی و هیجانی کودکتان آگاه باشید. شما قرار است سازنده ی یک نسل جدید باشید و برای اینکار، حتما نیاز به آموزش و یادگیری دارد.
هفت) تعیین حد و مرز:
همه ی انسانها حق دارند برای خودشان حد و مرز تعیین کنند، خیلی راحت “نه” بگویند و در مقابل این حد و مرز مورد احترام قرارگرفته شوند. ما بزرگسالان با رعایت چند نکته ی ساده می توانیم به این حد و مرز احترام بگذاریم و به کودکمان نشان دهیم که احساسات او چقدر برای ما مهم هستند.
هشت) تفاوت بین راز خوشایند و ناخوشایند
برای کودک باید توضیح داده شود که بعضی راز ها جالب و هیجان انگیز هستند ولی بعضی از آنها ترسناک و ناخوشایند هستند و نگهداری اینگونه رازها کاملا آسیب زننده است و آنها وسیله ای هستند تا کودک تحت فشار قرار گیرد و جز اضطراب و تنش هیچ چیز دیگری به همراه نخواهند داشت و در این شرایط، اولین کار مطرح کردن موضوع با یک بزرگسال امن هست.
سخن پایانی:
امید که با رعایت این نکات ساده بتوانید از دنیای رنگی کودکتان مراقبت و محافظت کنید و اگر کودکتان آسیبی را تجربه کرده، حتما با یک درمانگر کودک ملاقات کنید و اجازه ندهید که تا این درد همچون آتش، جان او را بسوزاند و با اقدام به موقع، آبی بر روی این آتش باشید.